Co trzeba wiedzieć o transporcie?

W potocznym rozumieniu transport rozumiemy po prostu jako przemieszczanie się (ludzi, zwierząt, przedmiotów, maszyn, urządzeń, ładunków etc.) z miejsca na miejsce za pomocą i przy wykorzystaniu różnych środków transportu. Warto jednak wiedzieć, że o transporcie możemy również mówić w kontekście gospodarki. Jest to bowiem prężnie rozwijająca się gałąź systemu gospodarczego, bez której wszystkie pozostałe elementy funkcjonowałyby mniej sprawnie (a może nawet w ogóle). Sam transport towarzyszył człowiekowi niemalże od zawsze. Wynalezienie koła pozwoliło ludziom szybciej i prościej przemieszczać różne ładunki. Niedługo potem konstruowane wozy (najpierw ciągnięte przez zwierzęta, później działające dzięki silnikowi) zaczęły przewozić również człowieka. W efekcie dziś nie wyobrażamy sobie świata bez samochodów, pociągów czy samolotów. Transport jest ważny nie tylko w kontekście przemieszczania się pomiędzy miastami czy krajami. Od wielu lat obok transportu dalekiego sprawnie funkcjonuje również transport bliski. Co więcej, wspomniane kategorie możemy podzielić na kolejne, bardziej szczegółowe. Co warto zatem wiedzieć na temat szeroko pojętego transportu?

 Najpopularniejsze podziały transportu

Pojęcie transportu jest dzisiaj rozumiane bardzo szeroko. Nie ma w tym jednak niczego dziwnego, ponieważ tę gałąź gospodarki możemy postrzegać w bardzo różnych kontekstach. W zależności od wskazanych czynników transport możemy podzielić między innymi z uwagi na:

  • rodzaj wykorzystanego pojazdu,
  • środowisko, w którym mamy do czynienia z transportem,
  • przestrzeń, w której porusza się środek transportu,
  • odległość pokonywaną przez człowieka bądź pojazd.

Jeśli chodzi o środowisko, najczęściej mówimy dzisiaj o transporcie powietrznym, morskim oraz lądowym. Jest to jednak podział bardzo ogólny, ponieważ sam transport lądowy dzieli się z kolei na drogowy czy kolejowy. Podział ze względu na przestrzeń oscyluje wokół trzech obszarów (transport podziemny, naziemny, nadziemny), które w gruncie rzeczy mogą być stosowane zamiennie ze wskazanymi wcześniej rodzajami transportu. Rodzaj wykorzystywanych pojazdów dzieli omawianą gałąź gospodarki między innymi na transport lotniczy, kolejowy czy samochodowy. Bardzo ważnym zagadnieniem jest również transport bliski i daleki. Jak sama nazwa wskazuje, w tym przypadku liczy się przede wszystkim odległość pokonywana przez człowieka. Z transportem bliskim mamy do czynienia najczęściej w przypadku branż przemysłowych czy budowlanych. Innymi słowy tego rodzaju „przemieszczanie się” pojawia się tam, gdzie transportowane są w stosunkowo niewielkich przestrzeniach różne ładunki, urządzenia czy materiały. Przykładem transportu dalekiego jest z kolei transport lotniczy czy kolejowy.

Transport ręczny

Warto mieć świadomość tego, że transport dotyczy nie tylko pojazdów mechanicznych czy środków transportu. Od wielu lat po dziś dzień człowiek korzysta niekiedy wyłącznie ze swoich zdolności motorycznych oraz ze swojej siły fizycznej. Dzieje się tak przede wszystkim wtedy, gdy praca „ludzkich rąk” okazuje się bardziej efektywna niż wykorzystanie maszyn czy urządzeń. Co ciekawe, do transportu ręcznego możemy zaliczyć wiele czynności wykonywanych na co dzień. Jest to między innymi:

  • podnoszenie różnych przedmiotów,
  • przenoszenie obiektów,
  • układanie przedmiotów,
  • ciągnięcie oraz popychanie różnych obiektów,
  • toczenie obiektu,
  • przekazywanie przedmiotów innym osobom.

Wymienione czynności to jedynie przykłady wykorzystania transportu ręcznego w praktyce. Warto mieć oczywiście świadomość tego, że nie zawsze jesteśmy w stanie wykonać ręczne prace transportowe. Może nam to uniemożliwić masa jakiegoś przedmiotu bądź jego wielkość. W takich przypadkach najczęściej korzystamy z pomocy innych osób lub wykorzystujemy specjalne urządzenia oraz maszyny. Warto wspomnieć, że transport ręczny w kontekście wykonywania pracy (np. w zakładzie czy hurtowni) rządzi się pewnymi normami. Standardy BHP opisują dla przykładu:

  • jakiej masy nie mogą przekroczyć przenoszone przedmioty w przypadku pracy stałej,
  • jakiej masy nie mogą przekroczyć przenoszone obiekty w przypadku pracy dorywczej,
  • jakie przedmioty trzeba transportować przy użyciu wózka, taczki czy wózka szynowego,
  • jaką masą powinny mieć (maksymalnie) przedmioty i obiekty przetaczane z miejsca na miejsce,
  • zależność pomiędzy masą przenoszonego obiektu a odległością, którą należy pokonać (ta ostatnia nie może być zbyt duża).

Co ciekawe, przepisy BHP uwzględniają takie czynniki jak płeć pracownika czy jego stan zdrowia. 

Transport bliski

Szczególnie interesujący okazuje się transport bliski, do którego zaliczamy zresztą wspomniany już wcześniej transport ręczny. Ale nie tylko, bowiem w transporcie bliskim wykorzystujemy również maszyny i urządzenia. Bardzo często te ostatnie określane są urządzeniami dźwigowo-transportowymi. Zaliczamy do nich między innymi:

  • dźwigniki (przykładem urządzenia jest dźwignik hydrauliczny wykorzystywany w warsztatach samochodowych),
  • wózki (możemy tutaj wyróżnić między innymi wózki ręczne, widłowe, elektryczne, spalinowe, torowe czy platformowe),
  • żurawie (wykorzystywane między innymi w transporcie bliskim przy portach morskich i śródlądowych oraz na budowach).

Bardzo ważnym elementem transportu bliskiego są również windy, które każdego dnia ułatwiają przemieszczanie na przykład osobom na wózkach inwalidzkich czy osobom posiadającym małe dzieci. Co ciekawe, windy wykorzystuje się nie tylko do przewozu ludzi. W przestrzeniach przemysłowych i budowlanych prowizoryczne windy transportują również towary, paczki czy materiały budowlane na różnych wysokościach. 

Jak się okazuje, o transporcie można byłoby mówić zapewne w nieskończoność. Jego zasięg jest ogromny i obejmuje wszystkie znane człowiekowi przestrzenie. Nie ulega również wątpliwości fakt, iż transport pełni w dzisiejszym świecie ważną rolę. Dzięki różnym rozwiązaniom możemy sprawnie przemieszczać się z miejsca na miejsce oraz każdego dnia ułatwiać sobie pracę (która nie zawsze może być wykonana wyłącznie przy pomocy ludzkiej siły fizycznej).